“...Een goede manier om iets te leren en vooroordelen te keren...” (basisschool de Letter)
Sinds oktober 2005 speelt Mostafa Benkerroum Vreemde Grootmoeders op lagere scholen en dienstencentra. De tekst werd verder uitgediept en is nu te zien bij Sering en later in de Vlaamse theaters en culturele centra.
Karim, een tienjarig jongetje uit een gemengd huwelijk, gaat voor het eerst naar Marokko, het thuisland van zijn vader. Daar leert hij zijn Marokkaanse oma kennen die helemaal anders is dan zijn Vlaamse oma. Maar ook de gewoonten en tradities zijn niet dezelfde als in Vlaanderen. Toch beleeft Karim meer de gelijkenissen dan de verschillen.
“Soms vragen vrienden van me of het niet vervelend is een moeder en een vader van twee verschillende landen te hebben.
“Ik vind van niet, zeg ik dan. Integendeel, ik heb een land meer dan mijn vrienden.”
Wie herinnert zich niet dat hij kind was, puur en open als alleen een kind kan zijn? Mostafa Benkerroum wil ons in dit stuk terug door de ogen van een kind laten kijken naar deze nieuwe diverse wereld. Hier wordt een brug van herinneringen geslagen tussen Vlaanderen en Marokko. Als kind ziet hij de verschillen tussen zijn grootmoeders wel, maar beleeft veel meer de gelijkenissen. Waarom hebben de herinneringen van een kind een andere kleur dan de herinneringen van een volwassene? Voor kinderen is het verschil van huidskleur of tradities onbelangrijk. Kinderen geven elkaar de hand en zien dat de binnenkant van de hand van elk kind wit is. Omdat zij niet over de verschillen struikelen, kijken ze ook zonder vooroordeel naar onze wereld, anders dan wij volwassenen.
“Als ik later minister van Belgen en migranten word, laat ik alleen maar roze kaarten maken.
“Een roze kaart voor een witte Belg. Een roze kaart voor een gele Chinees. Een roze kaart voor een bruine Marokkaan.”
Op dezelfde kinderlijke manier reist hij slechts met een rode kist vol souvenirs, een zelfgetekende kaart, een foto, enkele voorwerpen die hij als grote schatten bewaart. Schatten die hij in de loop van het verhaal met ons deelt. Schatten die op hun beurt verhaal worden.
Mostafa Benkerroum wil onderstrepen dat onschuldige gevoelens, blije gezichten en goede herinneringen nog steeds in kinderen verder leven. Hebben wij genoeg inzicht in twee culturen? Kunnen wij elkaar ontmoeten in de herinneringen van een klein kind? Kunnen wij voor de tijd van een kinderverhaal alle vastgeroeste vormen vergeten? Kunnen wij even alle clichés en vooroordelen overboord gooien?
Vreemde grootmoeders maakt van de ogen van een kind een dubbele spiegel van onze maatschappij.
Nu het debat rond interculturaliteit en diversiteit weer hoog op de politieke agenda staat, rekenen we op u om dit project de ruimte te geven.
De voorstelling werd vanaf oktober 2005 gespeeld in een aantal lagere scholen en in dienstencentra van het OCMW. Op de korte monoloog volgde steeds een open gesprek met het publiek. Die gesprekken zijn een wezenlijk onderdeel van het project geworden. De voorstelling werd uitgediept op basis van de reacties tijdens de monoloog en de gesprekken achteraf.
De voorstelling wordt zeer intiem gehouden, en die gemoedelijke sfeer zet zich door tijdens de vragenronde. Die openheid en gemoedelijkheid komen het best tot hun recht in een zaal met kleinere bezetting (tot ± 120) en waar mogelijk opteren we ervoor het publiek mee op de scène te zetten.
Voor vele toeschouwers, jong en oud, is het de eerste keer dat ze een gesprek voeren met een ‘echte Marokkaan’. De nieuwsgierigheid is dan groot, en we merken dat bij velen, ook bij senioren die de voorstelling bijwoonden in de dienstencentra, de soms diepgewortelde vooroordelen sneuvelen. Voor kinderen van allochtone origine is het dan weer een eye-opener een acteur te zien van Marokkaanse afkomst.
• voorstellingen op Sering op 22, 23, 24, 29 en 30 september en 1 oktober 2006
Mostafa Benkerroum werd in 1974 uit Marokkaanse ouders geboren in Borgerhout. Hij kwam ruim acht jaar geleden toevallig in contact met theater bij Sering. Sindsdien heeft hij de kriebels te pakken en speelde in een hele reeks stukken, ook bij andere sociaal-artistieke theaters zoals Collectief Hart, waar vooral vluchtelingen en ex-gevangenen actief zijn.
Verder vertelt hij ook sprookjes in schooltjes, voor organisaties enz.
"Sprookjes zijn universeel. Roodkapje of de 7 geitjes komen bijvoorbeeld ook in de Marokkaanse cultuur voor, met hier en daar kleine culturele verschillen. Sprookjes geven allochtone kinderen iets mee van hun oorsprongscultuur. Voor autochtone kinderen is het leuk een bekend verhaal te horen dat met een exotisch sausje overgoten werd."
Dat ‘Vreemde Grootmoeders’ twee culturen bijeenbrengt sprak hem onmiddellijk aan.
"Het is zo herkenbaar en we leven sowieso tussen verschillende culturen. Het boek geeft een mooi inzicht in de Marokkaanse cultuur, wat interessant en leerzaam is voor autochtonen maar evenzeer voor mensen van Marokkaanse origine. Velen kennen de gewoontes en symboliek niet of doen mee aan rituelen zonder de betekenis en oorsprong ervan te kennen. Net als de Belgische kinderen: hoeveel van hen zingen tegenwoordig nog Driekoningen, of wie kent nog de dag van de onnozele kinderen?"
'Mostafa zoekt oma op met zijn herinnering als kompas'
Anita Twaalfhoven schreef in het dagblad
Trouw op 26-09-07:
"Acteur Mostafa Benkerroum zit op een houten stoel op een kaal podium. Als je niet zou weten dat zijn voorstelling 'Vreemde Grootmoeders' is geïnspireerd op het gelijknamige boek van Mim El Messaoudi, zou je denken dat hij simpelweg het verhaal vertelt van zijn eigen jeugd. Maar het is een verhaal waarbij je van het begin tot het eind aan zijn lippen hangt. (...) Mostafa Benkerroum is een geboren verteller, die het gehele dorp tot leven weet te brengen. (...) we weten allemaal dat dit het verhaal is van heel veel kinderen met familie in een ander land. Na het zien van 'Vreemde Grootmoeders' zou je als publiek graag met ze mee willen op vakantie."
